หลังจากเริ่ม การออกแบบโครงสร้างและหน้าตาการทำงานของระบบ Phase แรกแล้ว ผมเข้าไปอ่าน 01-plan.md ของ R001 พบว่ามี SP2 ที่เป็น Foundation ผมคิดว่าเป็นส่วนของการเตรียมชุดข้อมูล แต่สำหรับผม การออกแบบควรมีหน้าจอด้วย ผมเลยเปิดด้วยการถามว่า
ตอนนี้เราจบ R001 SP01 แล้ว ผมเห็นว่าขั้นตอนต่อไปเราจะทำการเตรียมการเกี่ยวกับ ส่วนของแอปที่ทำงานบนเครื่องแม่ข่ายและให้บริการผ่านเครือข่าย เพิ่มเติม แต่ผมยังไม่เห็นการออกแบบ Draft Ux/Ui เลยนะ
ผู้ช่วย AI ที่รับโจทย์แล้วลงมือทำงานตามขั้นตอน ตรวจเอกสารแล้วพบว่า Design ที่มีอยู่พูดถึงสถาปัตยกรรม โมเดลข้อมูล และสัญญาระบบ แต่ไม่มี ภาพร่างโครงหน้าจออย่างง่าย ใช้คุยตำแหน่งของสิ่งต่าง ๆ หรือ การจัดวางองค์ประกอบบนหน้าจอ ให้ตรวจ ผมจึงเสนอกรอบที่ตัวเองคิดไว้: R001 ควรวางโครงหลักให้พอเหมาะ ล็อก Data structure เป็นขั้นต่ำ และมี UX/UI draft โดยไม่ต้องลงรายละเอียดทุกหน้าจอ
แยกชั้นข้อมูลออกจากงานหน้าจอ
เมื่อดูขอบเขตกันละเอียดขึ้น เราเห็นว่า Data layer ทำได้โดยไม่ต้องรอแบบจอ แต่บาง Task ของ ช่วงทำงานสั้นที่กำหนดงานไว้ชัดแล้วตรวจผลก่อนไปต่อ ถัดไปก็แตะ shell และการแสดงรายการจริง ถ้าทำหน้าจอเต็มก่อนมีแบบ ก็เสี่ยงสร้างสิ่งที่ยังไม่เคยตกลงกัน
ผมจึงวาง UX/UI Draft ไว้ใน SP3 ของ R001 แทนการบังคับให้ทำก่อนชั้นข้อมูล ส่วน S2 จะเก็บงาน Foundation และ Data layer พร้อมรายการเรียบที่ใช้ยืนยันการเชื่อมต่อ โดยยังไม่ลงรายละเอียด UI เต็มรูปแบบ
สำหรับ Draft ผมเลือก แบบจำลองหน้าจอที่ทำให้ลองแนวทางก่อนสร้างแอปจริง HTML ที่คลิกดูได้ ครอบคลุมทั้ง 8 เส้นทางของแต่ละหน้าในแอป แต่ลงรายละเอียดเฉพาะหน้าที่เหมาะกับงานใน R001 และ Release ถัดไป อีกทั้งให้ปรับ ROADMAP กับ Design Template เพื่อไม่ให้ขั้นตอน UX/UI หายไปจากแผนครั้งหน้า
แบบที่พอดีกับช่วงนี้
สิ่งที่ผมต้องการไม่ใช่การออกแบบทุกปุ่มให้เสร็จก่อนเริ่ม แต่เป็นภาพรวมที่พอให้เห็นทิศทาง ตรวจความเข้าใจ และชี้หน้าที่ควรลงรายละเอียดภายหลังครับ
หันกลับมามอง
ผมคิดว่าคำว่า “Backend” ทำให้ภาพงานเอนไปทางข้อมูล จนเกือบข้ามคำถามพื้นฐานว่าเราจะให้คนใช้เห็นอะไร การย้อนมาดูว่าเอกสารมีอะไรและขาดอะไรช่วยให้เจอช่องว่างก่อนที่มันจะกลายเป็นหน้าจอจริง
การแบ่งขอบเขตก็สำคัญพอกัน เราไม่จำเป็นต้องรอ UX/UI ก่อนทำทุกอย่าง แต่ควรแยกงานที่ไม่พึ่งหน้าจอออกจากงานที่ต้องมีแบบให้ตรวจได้