องค์ที่ 1 · ตอนที่ 05

เมื่อขึ้นระบบจริงและขยายผลทั่วประเทศ

ขึ้นระบบจริงและขยายใช้หลายโรงงาน

หลังจากที่อุปกรณ์และสถาปัตยกรรมผ่านการทดสอบจนมั่นใจบนโต๊ะทำงาน ก็ถึงเวลาที่ระบบต้องก้าวเข้าสู่สมรภูมิของจริง นั่นคือการนำระบบขึ้นใช้งานจริง (Go-Live) ที่โรงงานแห่งแรก

ภารกิจในวันนั้นคือการขึ้นระบบจ่ายสินค้าหน้าโรงงานชุดใหม่ ควบคู่ไปกับการขึ้นระบบ ERP แกนกลางระดับองค์กร เพื่อปลดระวางเครื่องคอมพิวเตอร์มิดเรนจ์ดั้งเดิมที่อยู่คู่โรงงานมานานหลายสิบปี

บทบาทเชื่อมข้อมูลหน้าโรงงานกับ ERP

ในทีมพัฒนาที่มีด้วยกัน 6 คน ผมรับหน้าที่ดูแลส่วนการเชื่อมต่อข้อมูลระหว่างระบบหน้าโรงงานกับระบบ ERP ส่วนกลาง

  • ขาเข้า: ดึงข้อมูลใบสั่งส่งมอบสินค้า (Delivery Note) จากระบบส่วนกลางลงมาที่หน้าโรงงาน เพื่อให้รู้ว่ารถแต่ละคันมารับสินค้าประเภทใด ปริมาณเท่าไร
  • ขาออก: เมื่อรถชั่งน้ำหนักและรับสินค้าเสร็จแล้ว ระบบหน้างานต้องส่งผลยืนยันการจ่ายสินค้ากลับขึ้นไประบบส่วนกลาง เพื่อทำการตัดสต็อกและส่งต่อให้ฝ่ายบัญชีปิดรอบ

ฝันร้ายของอะซิงก์

และปัญหาใหญ่ก็เกิดขึ้นจริงตั้งแต่วันแรกที่ขึ้นระบบ

ในการเชื่อมต่อกับระบบ ERP แกนกลางนั้น วิธีการเชื่อมต่อ (Interface Method) ทั้งหมดเป็นข้อกำหนดที่ถูกกำหนดมาจากทีมส่วนกลาง ซึ่งในโรงงานแรก วิธีการที่ส่วนกลางกำหนดมาให้ใช้คือการส่งข้อมูลแบบอะซิงโครนัส (Asynchronous Messaging) ผ่านเอกสารตัวกลาง

ทางเทคนิคแล้ว ระบบเครือข่ายแจ้งว่าการส่งข้อมูลจากหน้างานไปถึงระบบส่วนกลางสำเร็จเรียบร้อยดี แต่ปัญหาคือ เราไม่รู้เลยว่าเมื่อข้อมูลไปถึงระบบปลายทางแล้ว ปลายทางสามารถบันทึกรายการทางธุรกิจนั้นสำเร็จจริงหรือไม่ หรือมีข้อผิดพลาดบางอย่างเกิดขึ้นเงียบ ๆ อยู่ข้างใน

เราเหมือนตกอยู่ในความมืด ถ้าตัดสินใจส่งข้อมูลซ้ำ ก็เสี่ยงที่ระบบบัญชีจะบันทึกรายการซ้ำซ้อนสองเท่า แต่ถ้าไม่ส่งซ้ำ สินค้าก็ถูกรถบรรทุกขนออกจากประตูโรงงานไปแล้ว แต่ในระบบบัญชีกลับยังไม่มีข้อมูลการตัดของ กลายเป็นปัญหาที่ทำให้ต้องคอยตรวจสอบข้อมูลย้อนหลังและประสานงานเช็กสถานะกับทีมส่วนกลางอยู่ตลอดเวลา

"เราเหมือนตกอยู่ในความมืด"

ทางออก: รู้ผลทันที

ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องที่ทีมหน้างานหรือตัวผมจะคิดเปลี่ยนวิธีแก้ได้เองตามลำพัง เพราะการเชื่อมต่อต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่ส่วนกลางกำหนด และเป็นโจทย์ร่วมที่หลายหน่วยธุรกิจในเครือซึ่งกำลังขึ้นระบบพร้อมกันต่างก็เผชิญ จนกระทั่งทางส่วนกลางและหน่วยงานอื่นในเครือร่วมกันคลำทางจนพบทางออก และปรับเปลี่ยนมาตรฐานการเชื่อมต่อไปเป็นการเรียกใช้งานแบบที่รู้ผลลัพธ์ทันที (Synchronous Call) ผมจึงนำแนวทางที่ส่วนกลางเปิดให้นั้นมาปรับใช้กับระบบหน้าโรงงาน

พอส่วนกลางเปลี่ยนมาเป็นวิธีการเชื่อมต่อที่ส่งข้อมูลไปแล้วระบบตอบกลับมาทันทีว่าบันทึกสำเร็จหรือไม่ ความแน่นอนหน้างานก็กลับคืนมา และไม่ต้องคอยลุ้นผลลัพธ์ย้อนหลังอีก

นอกจากนี้ การได้มีโอกาสเข้าอบรมภาษาโปรแกรมมิ่งของระบบ ERP ยังช่วยให้ผมเริ่มเข้าใจคำศัพท์และวงจรธุรกิจ เช่น ใบสั่งขายและการส่งมอบสินค้า ทำให้การพูดคุยเรื่องระบบเริ่มขยับจากมุมมองทางเทคนิคอย่างเดียว ไปสู่การเข้าใจตรรกะทางธุรกิจร่วมด้วย

ขยายผลทั่วประเทศและชั่งอัตโนมัติ

เมื่อการเชื่อมต่อระบบแกนกลางลงตัวและระบบที่โรงงานแรกเข้าสู่สภาวะนิ่ง ภารกิจถัดมาคือการขยายผลและเดินทางไปไล่ติดตั้งระบบจริงจนครบทุกโรงงาน

หลังจากระบบเริ่มทำงานจริงและเข้าที่เข้าทางแล้ว งานต่อยอดสำคัญชิ้นหนึ่งที่เกิดขึ้นในรอบต่อมา คือ "การพัฒนาระบบชั่งน้ำหนักอัตโนมัติแบบไร้พนักงาน"

ที่โรงงานแห่งหนึ่ง จุดชั่งรถเปล่าก่อนเข้าเติมสินค้าตั้งแยกตัวออกมาต่างหาก เดิมทีต้องมีพนักงานนั่งประจำอยู่ในป้อมตลอดทั้งวันทั้งคืน คอยดูว่ารถขึ้นแท่นเรียบร้อย บันทึกข้อมูล แล้วเอามือกดสวิตช์เปิดไม้กั้นให้รถแล่นผ่านไป เพื่อเพิ่มความคล่องตัวและลดภาระหน้างาน ผมจึงออกแบบผังวงจรจำลองการกดสวิตช์ด้วยตัวรีเลย์ (Relay) ต่อเข้ากับพอร์ตสื่อสารของคอมพิวเตอร์ แล้วให้เพื่อนร่วมรุ่น ปวส. ช่วยประกอบ บัดกรี และบรรจุลงในกล่องควบคุมสำหรับโรงงาน จากนั้นผมก็เขียน โมดูลส่วนขยายของระบบ ขึ้นมาเชื่อมต่อ เมื่อรถบรรทุกแตะบัตรและระบบอ่านค่าน้ำหนักนิ่งสนิทแล้ว โปรแกรมจะสั่งส่งสัญญาณผ่านพอร์ตให้รีเลย์สับสวิตช์เปิดไม้กั้นให้รถผ่านไปได้เองโดยอัตโนมัติ

ธรรมชาติของโรงงานผลิตคือการเดินเครื่องจ่ายสินค้าตลอด 24 ชั่วโมง ในช่วงที่ทีมงานลงไปติดตั้งระบบใหม่ คนขับรถบรรทุกที่ต้องทำเวลาก็มักจะเดินเข้ามากดดันหน้าเคาน์เตอร์เมื่อเห็นว่าแถวเริ่มช้า สิ่งที่ทีมงานต้องทำคือการมีสติ ช่วยกันแก้ปัญหาเฉพาะหน้า และทำให้ระบบเข้าสู่สภาวะนิ่งให้เร็วที่สุด

หลังจากติดตั้งและส่งมอบครบทุกโรงงานแล้ว ระบบชุดนี้ก็ถูกใช้งานต่อเนื่องยาวนาน มีทีมงานรุ่นหลังเข้ามารับช่วงดูแลและต่อเติมฟังก์ชันใหม่ ๆ เพิ่มขึ้นตามยุคสมัย ยืนหยัดทำงานรับใช้การจ่ายสินค้าของโรงงานข้ามเวลามายาวนานกว่ายี่สิบปี จนกระทั่งเพิ่งได้รับการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบรุ่นใหม่เมื่อไม่นานมานี้เอง